تهاجم نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران که از روز شنبه آغاز شد ریسکهای ژئوپلیتیکی در یکی از حساسترین گلوگاههای انرژی جهان یعنی تنگه هرمز را بهشدت افزایش داده و نگرانیها درباره اختلال در عرضه LNG و جهش قیمت گاز طبیعی در بازارهای جهانی را تشدید کرده است.
ایالات متحده و اسرائیل بامداد شنبه حملات نظامی هماهنگی را علیه ایران آغاز کردند؛ اقدامی که بهعنوان تشدیدی قابل توجه در تنشهای خاورمیانه میتواند بر عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی تأثیر بگذارد.
در یک نگاه:
- حمله آمریکا و اسرائیل به ایران
- در معرض خطر قرار گرفتن محمولههای نفت و گاز
- آسیبپذیری تجارت جهانی و قیمتها
تنگه هرمز اکنون در موقعیتی آسیبپذیر قرار دارد. روزانه میلیونها بشکه نفت و همچنین حجم قابل توجهی از محمولههای LNG از این مسیر عبور میکند. به گفته «رابرت یاگر» تحلیلگر مؤسسه Mizuho Securities USA، هرگونه انسداد، اختلال یا حتی افزایش بیثباتی در این منطقه میتواند جریان انرژی را بهشدت مختل کرده و قیمتهای جهانی را افزایش دهد.
همانطور که پیشتر گزارش شده، تمامی صادرات LNG قطر از طریق تنگه هرمز، میان خلیج فارس و دریای عمان، عبور میکند و تردد محمولهها در این منطقه به همکاری ایران وابسته است.
با بازگشایی بازارهای انرژی آمریکا در هفته پیشرو، انتظار میرود اثرات این تحولات ابتدا در قیمتهای جهانی نفت و LNG نمایان شود و سپس اثرات ثانویه آن بر معاملات آتی گاز طبیعی داخلی نیز مشاهده شود.
قرارداد آتی گاز طبیعی برای ماه آوریل در بازار نایمکس روز جمعه با قیمت ۲.۸۵۹ دلار به ازای هر MMBtu بسته شد که نسبت به روز قبل ۳.۲ سنت افزایش، اما در مقیاس هفتگی کاهش چند سنتی را نشان میدهد. همچنین قیمت نفت خام شاخص WTI در معاملات روز جمعه در حدود ۶۷ دلار در هر بشکه قرار داشت.
ایران در واکنش به این حملات تهدید کرده است که میتواند تنگه هرمز را مختل یا مسدود کند. حتی مطرح شدن این ریسک نیز میتواند هزینههای بیمه را افزایش داده یا موجب کاهش تردد نفتکشها شود که در نهایت به رشد قیمتها منجر خواهد شد.
یاگر در این باره گفته است: اگر حمله آمریکا با «قدرت قاطع» انجام شده و بهسرعت به اهداف خود دست یابد، قیمت نفت WTI میتواند تا بالاترین سطح بیش از یک سال اخیر یعنی ۷۸.۴۰ دلار افزایش یابد. اما اگر ایران بتواند در روزهای نخست مقاومت کرده و به هدف قرار دادن کشتیرانی در خلیج فارس، تولید نفت عربستان و امارات و همچنین پایگاهها و تجهیزات دریایی آمریکا ادامه دهد، احتمال رسیدن قیمتها به ۱۰۰ دلار نیز وجود دارد.
تشدید تنشها در حالی رخ داده که مذاکرات هستهای میان آمریکا و ایران به شکست انجامیده و طی هفتههای اخیر، حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
تحولات اخیر نشان میدهد بازار جهانی گاز، بهویژه ال ان جی، بیش از هر زمان دیگری به ریسکهای ژئوپلیتیکی وابسته شده است. هرگونه اختلال در تنگه هرمز نهتنها عرضه انرژی را تهدید میکند، بلکه میتواند باعث شکلگیری موج جدیدی از افزایش قیمتها در بازارهای جهانی شود—موضوعی که برای کشورهای واردکننده گاز و نیز صنایع وابسته به انرژی اهمیت حیاتی دارد.
