گاز بنیان ؛
در فوریه ظهور استارتآپ چینی DeepSeek به عنوان یک اختلالگر هوش مصنوعی، باعث افت شدید سهام تولیدکنندگان گاز طبیعی آمریکا شد و نشان داد که سرمایهگذاران تا چه حد تقاضای آینده گاز طبیعی را به گسترش مراکز داده (data centers) وابسته کردهاند.
تحلیلگران Jefferies تخمین زدهاند که مراکز داده آمریکا به تنهایی حدود ۱۴ درصد از رشد تقاضای گاز (incremental gas demand) را از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ به خود اختصاص خواهند داد.
چرا این اتفاق افتاد؟
در اواخر ژانویه ۲۰۲۵ (پس از انتشار مدل جدید DeepSeek R1)، سهام شرکتهای مرتبط با انرژی (به ویژه تولیدکنندگان گاز طبیعی، شرکتهای برق و اپراتورهای خطوط لوله گاز) سقوط شدیدی کرد.
دلیل اصلی: DeepSeek، یک استارتآپ چینی کمتر از دو سال قدمت، مدل هوش مصنوعی R1 را معرفی کرد که عملکردی مشابه ChatGPT و مدلهای برتر آمریکایی (OpenAI، Google، Meta) دارد، اما با هزینه بسیار کمتر (تا ۹۰-۹۵ درصد ارزانتر) و مصرف انرژی و محاسباتی بسیار پایینتر (گاهی یکدهم یا کمتر).
این مدل با استفاده از چیپهای ضعیفتر Nvidia (H800) ساخته شده که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند.
چرا این خبر باعث شد سرمایهگذاران نگران شوند
نیاز به مراکز داده عظیم و انرژیبر برای آموزش و اجرای مدلهای AI آمریکایی کاهش یابد.
پیشبینیهای رشد تقاضای برق (و در نتیجه گاز طبیعی برای تولید برق) بیش از حد خوشبینانه بوده باشد.
شرکتهای آمریکایی میلیاردها دلار برای زیرساختهای انرژیبر سرمایهگذاری کردهاند، اما حالا ممکن است با مدلهای کارآمدتر چینی رقابت کنند.
تأثیر بر بازار گاز طبیعی
- افت سهام: شرکتهایی مثل Vistra (۳۰٪ افت)، Constellation Energy (۲۰٪ افت)، Talen Energy (۲۲٪ افت) و تولیدکنندگان گاز طبیعی و اپراتورهای خط لوله گاز سقوط کردند. این سهام در سال ۲۰۲۴ به دلیل انتظارات از بوم AI و مراکز داده رشد چشمگیری داشتند.
- قیمت گاز: قراردادهای آتی گاز طبیعی (Henry Hub) تا ۵.۹٪ کاهش یافت، زیرا بازار نگران شد که تقاضای جدید از مراکز داده AI (که عمدتاً با گاز طبیعی تأمین میشود) کمتر از پیشبینیها باشد.
- پیشبینیهای قبلی: تحلیلگران (مثل Goldman Sachs و Enverus) قبلاً تخمین زده بودند که مراکز داده تا ۲۰۳۰ حدود ۳.۳ میلیارد فوت مکعب روزانه تقاضای گاز جدید ایجاد کنند، اما DeepSeek این narrative را به چالش کشید.
آیا این افت دائمی است؟
- بسیاری از تحلیلگران (از جمله Jefferies) معتقدند فروش بیش از حد بوده و DeepSeek بیشتر بخشی از تکامل AI است تا انقلاب کامل. اگر مدلهای کارآمدتر فراگیر شوند، ممکن است مصرف AI بیشتر شود (چون ارزانتر و در دسترستر است).
- تقاضای جهانی AI همچنان رشد خواهد کرد، اما با کارایی بالاتر، که میتواند تقاضای گاز را تعدیل کند نه حذف.
- کارشناسان میگویند: “این یک لحظه Sputnik است” (اشاره به رقابت فضایی آمریکا-شوروی)، اما آمریکا هنوز برتری دارد و DeepSeek بعید است بازار را کاملاً تصاحب کند.
در نهایت، این رویداد نشان داد که بازار انرژی آمریکا (به ویژه گاز طبیعی) چقدر به رشد نامحدود تقاضای AI وابسته شده، و هر پیشرفت کارایی (حتی از چین) میتواند زنجیره تأمین و سهام را به لرزه درآورد.
مهمترین اتفاقات صنعت نفت و گاز جهان در سال 2025، ژانویه
